VAN BREMPT/VAN DER MAELEN/SOENS: Zal België Europa steunen om stemrecht Polen in te trekken?

Kathleen Van Brempt

De Europese Commissie zal wellicht woensdag de procedure starten om artikel 7 in werking te stellen tegen Polen. “Geen dag te vroeg,” zegt Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. sp.a zal alvast de Europese Commissie steunen als ze artikel 7 in werking brengt, zeggen zowel Van Brempt, als haar federale en Vlaamse collega’s Dirk Van der Maelen en Tine Soens. “Het wordt tijd dat België, na Frankrijk en Duitsland, een standpunt inneemt en de Commissie steunt. Van der Maelen en Soens leggen daarom woensdag opnieuw een resolutie voor in het federale en Vlaamse parlement.

 

Het initiatief van de Commissie komt er nadat het Poolse parlement vorige week twee omstreden wetsvoorstellen goedkeurde. Die geven het parlement de vrijheid om de leden van de Nationale Raad voor de Rechtspraak (KRS) aan te duiden, een orgaan dat rechters kan benoemen en bevorderen. Een ander wetsvoorstel verlaagt de pensioenleeftijd van rechters van 70 naar 65 jaar, waardoor een aantal ‘hinderlijke’ rechters geëlimineerd wordt. “Na bijna twee jaar op ramkoers te zitten met de Europese Commissie over de ‘systemische bedreiging’ van de rechtsstaat, volhardt de Poolse regering in de boosheid,” zegt Van Brempt. “Ze heeft niet eens gewacht op het advies van de Commissie van Venetië, het hoogste orgaan van de Raad van Europa dat adviseert over constitutionele hervormingen. Dat advies kwam er op dezelfde dag als de stemming in het Poolse parlement en is bijzonder duidelijk, namelijk dat er een ernstig risico bestaat voor de onafhankelijkheid van het Poolse rechtsbestel,” zegt van Brempt.

 

“De door het parlement goedgekeurde wetsvoorstellen volgen op een lange reeks maatregelen en voorstellen die de Poolse rechtsstaat onderuit halen, de mensenrechten onder druk zetten en de persvrijheid ondergraven,” zegt Van Brempt. Zo legde de Poolse mediaregulator onlangs nog de zender TVN24 een boete van 400.000 euro op omwille van haar berichtgeving vorig jaar over de protesten tegen de regering. 

De Poolse regeringspartij PiS ligt ook in conflict met de Commissie over de kap van grote stukken van het door de UNESCO beschermde Bialowieza oerbos. Het Europees Hof legde op 4 december Polen een boete van 100.000 euro op voor elke dag dat er verder wordt gekapt. “De Poolse regering lapt ook deze rechterlijke beslissing aan haar laars, want tot op de dag van vandaag wordt er verder gekapt,” zegt Van Brempt. “Ze legt ook zonder problemen Europese wetgeving naast zich neer, onder meer door te weigeren moslimvluchtelingen op te vangen. Op 4 december heeft de Commissie daarom een ingebrekestellingsprocedure opgestart.”

 

Als Polen niet inbindt, zal de Commissie wellicht woensdag het startschot geven voor artikel 7, dat Polen van haar stemrecht kan beroven in de Raad. De Commissie kan daarvoor rekenen op de steun van het Europees parlement. Vrijdag kreeg de Commissie ook steun van de Duitse Bondskanselier Merkel en de Franse president Macron. “Wij willen nu van de Belgische regering weten of ze de Commissie zal steunen,” zegt Dirk Van der Maelen. Een sp.a-resolutie van 21 januari 2016 die daartoe opriep, werd door de meerderheid weg gestemd. “In het Vlaams parlement hebben we in maart een gelijkaardige resolutie ingediend en ook die werd onder druk van de N-VA weggestemd,” zegt Tine Soens. 

 

N-VA maakt in het Europees parlement deel uit van dezelfde fractie waarin ook de Poolse PiS zetelt en steunde tot voor kort systematisch de Poolse neo-nationalisten. Zo herhaalde Europees parlementslid Helga Stevens meermaals het argument van PiS dat de Commissie ‘partijdig’ zou zijn. Ook Vlaams N-VA parlementslid Marc Hendrickx zei ‘geenszins geneigd’ te zijn de Poolse regering te veroordelen omdat dat ‘selectief’ is en Polen ‘politiek geviseerd’ wordt. “Open VLD en CD&V volgen gedwee de ordewoorden van N-VA als het over Polen gaat,” zegt Van der Maelen. “Wij kunnen het ons als stichtend lid van de Unie niet permitteren om het voorbeeld van Victor Orban te volgen en de afbraak van de rechtsstaat in Polen te tolereren. Wij eisen daarom een duidelijk standpunt.” Van der Maelen en Soens willen daarom woensdag een nieuwe resolutie indienen in zowel het federale als het Vlaamse parlement.

 

Als de Commissie artikel 7 opstart, volgt er nog een procedure, waarbij definitieve sancties unaniem moeten goedgekeurd worden door de andere lidstaten. “De kans dat het Hongarije van Orban dat zal doen is klein,” zegt Van Brempt. “Daarmee komen we opnieuw bij het probleem van de unanimiteitsregel in de Raad. Die werd vorige week door het Europees parlement al in twijfel getrokken in de resolutie over de Panama-papers als het over belastingaangelegenheden gaat. Hetzelfde probleem stelt zich bij de bedreiging van de rechtsstaat en de democratie,” vindt Van Brempt.

Om de bescherming van de rechtsstaat en de democratie in de Unie te garanderen moet de Commissie in staat zijn verschillende inbreuken te bundelen om de ‘zinkende rechtsstaat’ te kunnen vaststellen. Nu kan de Commissie slechts één inbreuk tegelijk aanpakken. Sancties moeten ook verder gaan dan het ontnemen van stemrecht, vindt sp.a. Middelen uit de structuurfondsen moeten verminderd of geschrapt kunnen worden bij hardleerse lidstaten. Tenslotte vindt sp.a  dat het dringend tijd is voor een 'waakhond van de Europese democratie' en een onafhankelijke Hoge Commissaris voor de Mensenrechten, die er nauwlettend op toeziet dat elke lidstaat (en de EU-instellingen zelf) de beginselen van de rechtsstaat naleeft en vrijwaart.

Country: 
Belgium